logo Historische Vereniging Schiedam
> Startpagina > De Geschiedenis van Schiedam > Stedelijke ontwikkeling > Molens

Beschrijvingen van de molens


uit: Geschiedenis van Schiedam, v.d. Feijst, blz 142 e.v.

Windmolens

1. De Zuidmolen.
Stond aan het einde van de Hoogstraat nabij de Rotterdamse poort. Is gebouwd omtrent 1383. Is in 1683 afgebroken en vervangen door De Steenen Molen. Type: volgens de kaart van De Gheyn een houten standerdmolen. Functie: bakkersmolen.

2. De Noordmolen.
Staat op de Noordvest nabij het St. Annazusterhuis. De oudste vermelding is uit 1446. Is in 1707 herbouwd. In 1803 wederom herbouwd, tevens verplaatst 'een weinig ten noorden van de tans op de gemelde vest staande noordmolen'. Is sedert 1945 eigendom van de stad en in 1962 en 1972 gerestaureerd. Type: volgens de kaart van De Gheyn een houten standerdmolen, sedert 1707 een stenen stellingmolen. Functie: oorspronkelijk bakkersmolen, sedert 1707 moutmolen.

3. De Westmolen.
Stond op de Westvest tegenover de Westmolenstraat. Is gebouwd in 1580 in opdracht van Dirck Mees, molenaar te Delft, 'opt nieuwe vest bij de Vlaerdingerpoort'. Is in 1709 herbouwd. Is in 1869 afgebroken. Type: volgens de kaart van De Gheyn een houten standerdmolen, sedert 1709 een stenen stellingmolen. Functie: oorspronkelijk bakkersmolen, sedert 1709 moutmolen.

4. De Gapert.
Stond op de Westvest tegenover de Keetsteeg. Is gebouwd in 1634 in opdracht van Rochus Ockers, molenaar te Vlaardingen. Is in 1711 herbouwd. Is in 1864 afgebrand en afgebroken. Type: oorspronkelijk een houten standermolen, sedert 1711 een stenen stellingmolen. Functie: oorspronkelijk bakkersmolen, sedert 1711 moutmolen.

5. De Steenen Molen.
Stond aan het einde van de Hoogstraat nabij de Rotterdamse poort. Is in 1683 gebouwd. Is in 1779 afgebroken en vervangen door De Meiboom. Type: stenen stellingmolen. Functie: bakkersmolen.

6. De Wip- of Beukmolen.
Stond aan de Noordvest tussen de Noord- en de Cameelmolen. Is gebouwd in 1709 in opdracht van Laurens Paridon, met octrooi om met uitsluiting van anderen 'de hennip met de molen te mogen beuken'. Is in 1733 afgebrand en niet meer opgebouwd. Type: wipmolen met stelling. Functie: het beuken van hennep. Wordt in 1734 omschreven als 'een coorn moole genaemd de beukmole, sijnde een afgebrande mole'.

7. De Brandersmolen, ook wel genaarnd De Gekroonde Branderskeetel.
Stond aan de Westvest tegenover de Branderssteeg. Is gebouwd in 1711 in opdracht van enige branders. Is in 1872 afgebroken. Type: stenen stellingmolen. Functie: moutmolen.

8. De Kameel.
Stond aan de Noordvest 'besijde de Overschiese poort'. is gebouwd in 1715 in opdracht van enige branders. In 1865 door een felle oosterstorm zwaar beschadigd en niet meer opgebouwd. De romp is nog gebruikt door een stoomhoutzagerij. In 1867 afgebroken. Type: stenen stellingmolen. Functie: moutmolen.

9. De Star.
Stond aan de Noordvest 'ter sij'de de Kethelse poort'. Is gebouwd in 1715 in opdracht van enige branders. In 1823 door brand verwoest en vervolgens afgebroken. Type: stenen stellingmolen. Functie: moutmolen.

10. De Zuidmolen.
Stond aan de westzijde van de Lange Nieuwstraat, even voorbij het Blauwhuis. Is gebouwd in 1717 in opdracht van enige branders. In 1835 door brand verwoest en v¢¢r 1846 gesloopt. Type: stenen stellingmolen. Functie: moutmolen.

11. Wijk den Toorn.
Stond aan de Lange Nieuwstraat nabij de Varkenssluis. Is gebouwd in 1723. Tussen 1885-1900 bovenste deel gesloopt, in 1912 restant afgebrand. Type: achtkantige houten bovenkruier. Functie: houtzaagmolen.

12. De Hoop.
Stond aan de Lange Nieuwstraat, aan de kop van de Plantage. Is gebouwd in 1727 in opdracht van enige branders. In 1900 tot en met de balie afgebroken, in 1907 de resterende stomp gesloopt. Type: stenen stellingmolen. Functie: moutmolen.

13. De Oostmolen.
Stond aan de Broersvest 'op het gewesen bolwerck', aan het einde van de Lange Kerkstraat. Is gebouwd in 1727 in opdracht van enige branders. In 1899 tot en met de balie afgebroken, in 1962 de resterende stomp gesloopt. Type: stenen stellingmolen. Functie: moutmolen.

14. De Drie Koornbloemen.
Staat aan de Vellevest 'tussen de Vlaardinger en Kethelpoort'. Is gebouwd in 1770 in opdracht van enige branders. Type: stenen stellingmolen. Functie: oorspronkelijk moutmolen, circa 1820 bakkersmolen, later rijstpellerij en maalderij voor veevoeder.

15. De Eendracht.
Stond aan de Broersvest 'nabij het Heerenpad'. Is gebouwd in 1778 in opdracht van enige branders. In 1906 tot en met de balie afgebroken, in 1907 de resterende stomp gesloopt. Type: stenen stellingmolen. Functie: moutmolen.

16. De Meiboom.
Stond 'even buiten de Rotterdamse poort' aan de Buitenhavenweg. Is gebouwd in 1779 in opdracht van Govert van der Werf, eigenaar van de (Oude) Steenen Molen. Inl 860 tot en met de balie afgebroken, in 1926 de resterende romp gesloopt. Type: stenen stellingmolen. Functie: bakkersmolen. De stomp heeft nog onder andere gediend als politiepost.

17. De Morgenzon.
Stond aan de Hoofdstraat nabij de Buitensluis. Is gebouwd in 1780. Verkeerde in 1805 in bouwvallige staat en is waarschijnlijk omtrent 1810 afgebroken. Type: niet bekend. Functie: oorspronkelijk wit- en snuifmolen, sedert 1786 trasmolen.

18. De Palmboom.
Staat aan de Noordvest, ten oosten van de Noordmolen. Is gebouwd in 1781 in opdracht van enige branders. In 1901 door vuur, overslaand van de stoombranderij De Kraton, geheel afgebrand en vervolgens tot en met de balie afgebroken. Type: stenen stellingmolen. Functie: moutmolen. De stomp dient thans tot pakhuis.

19. De Kopersmolen.
Stond in West-Frankeland bij de zogenaamde Diefhoek. Is gebouwd in 1781 in opdracht van enige kooplieden en branders. Het laatst vermeld in 1783. Type: niet bekend. Functie: koperslagerij.

20. De Ploeg.
Stond aan de Hoofdstraat tegenover de Fabriekstraat. Is gebouwd in 1782. In 1902 afgebroken. Type: stenen stellingmolen. Functie: pelmolen.

21. De Vrijheid.
Staat aan de Noordvest tussen Kethelstraat en Spinhuispad. Is gebouwd in 1785 in opdracht van enige branders. Is gerestaureerd in 1939 en 1966. Sedert 1971 eigendom van de stad. Type: stenen stellingmolen. Functie: moutmolen.

22. De Vlijt.
Stond 'in den Vettenoord ten zuijden de Bakkershaven', dat is aan de oostzijde van de Buitenhavenweg. Is gebouwd in 1787. In 1880 waarschijnlijk stilgelegd, onbekend wanneer afgebroken. Type: paltrok. Functie: houtzaagmolen.

23. De Washington.
Stond aan de Broersvest 'achter stadsarmenschool', dat is tegenover het Emmaplein. Is gebouwd in 1792 in opdracht van enige branders. In 1903 afgebroken. Type: stenen stellingmolen. Functie: moutmolen. De molen draagt sedert 1898 de naam Wilhelmina.

24. De Witte.
Stond aan de Broersvest 'tussen de molen genaamd de Oost en de Overschiese poort'. Is gebouwd in 1792 in opdracht van enige branders. In 1893 gedeeltelijk afgebroken, in 1895 de resterende stomp gesloopt. Type: stenen stellingmolen. Functie: moutmolen.

25. De Walvisch.
Staat op de Westvest 'voor de Walvischsteeg'. Is gebouwd in 1794 in opdracht van enige branders. In 1938 door brand beschadigd, maar hersteld. Is in 1972 gerestaureerd. Type: stenen stellingmolen. Functie: moutmolen.

26. De Batavier.
Stond aan de Broersvest 'nabij de Rotterdamse poort'. Is gebouwd in 1797. In 1900 tot en met de balie afgebroken, in 1907 de resterende stomp gesloopt. Type: stenen stellingmolen. Functie: moutmolen.

27. De Oud-Burgemeester Knappert.
Stond aan de Buitenhavenweg nabij de Buitensluis. Is gebouwd in 1682. In 1910 afgebroken tot de balie, omstreeks 1965 de resterende onderbouw gesloopt. Type: achtkantige houten bovenkruier. Functie: houtzaagmolen.


Overige molens

I. De Oude Volmolen.
Stond aan de Vlaardingerstraat-westzijde 'ontrent de Vlaerding poort'. Is gebouwd in 1596 in opdracht van enige particuliere personen. In 1789 vernieuwd, in 1872 omgebouwd tot koetshuis door de hotel- en stalhouder A. van Velzen (van hotel De Visscherij, het latere Beijersbergen). In 1964 gesloopt. Type: watermolen. Functie: oorspronkelijk papiermolen, sedert 1634 volmolen, 1706 vol- en moutmolen, 1757 mout- en snuifmolen, 1789 moutmolen.

II. De Nieuwe Volmolen.
Stond 'aan de Vest bij 't speuij', 'besuliden dese stedes timmerwerff'. Is gebouwd in 1634 in opdracht van enige kooplieden te Leiden. In 1723 buiten werking gesteld, in 1730 definitief onklaar gemaakt door het vullen en stoppen van de waterloop met klei. Type: watermolen. Functie: oorspronkelijk Volmolen, sedert 1695 moutmolen.

III. De Loodwitmolen.
Stond 'in St. Anna Susterhuijs', dat is aan de huidige St. Annazusterstraat. Is gebouwd in 1594 en 1609 in twee huisjes, afkomstig van de Leproosmeesters en genaamd 'het oude Leprooshuijs'. In 1805 het laatst vermeld. Type: oorspronkelijk een watermolen, in 1705 omgezet in een rosmolen. Functie: (oorspronkelijk papiermolen (vóór 1636), sedert 1700 loodwitmolen.



> Startpagina > De Geschiedenis van Schiedam > Stedelijke ontwikkeling > Molens